Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną - przeniesienie własności nieruchomości wniesionych aportem

Stan prawny: 
12/2005

Na podstawie art. 26 § 4 K.s.h. spółka cywilna została przekształcona w spółkę jawną.

Nieruchomości na prawach współwłasności łącznej wspólników były wniesione notarialnie w formie aportu lub zakupione w czasie istnienia spółki cywilnej.

Po przekształceniu, na wniosek spółki przekształconej Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dokonał wpisu w dziale II Ksiąg i ujął jako właściciela spółkę jawną.

Po dwóch miesiącach Sąd sprostował wpis i w miejsce spółki jawnej ujął na prawach współwłasności łącznej jako wspólników spółki jawnej.

Czy ten obecny wpis jest wystarczający do ujęcia tych nieruchomości w majątku spółki, a tym samym do ich amortyzowania, czy należy jeszcze raz notarialnie przenieść własność na spółkę jawną ?

Ponieważ do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, również w trybie art. 26 § 4 K.s.h., stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przekształcenia spółki jawnej w inną spółkę handlową (art. 551 § 3 K.s.h.), spółce przekształconej (docelowej) przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (art. 553 § 1 K.s.h.). Spółka przekształcona korzysta w szczególności z zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej (art. 553 § 2 K.s.h.). Celem tego przepisu jest zachowanie wszelkich uprawnień i ulg przez spółkę przekształconą tak, aby proces przekształcenia nie wywołał negatywnych skutków dla przedsiębiorcy, który zachowuje swoją tożsamość mimo zmiany formy prawnej.

W wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną występuje tylko zmiana formy prawnej, przy zachowaniu tożsamości podmiotu - bez przeniesienia majątku na nowy podmiot prawny, w przeciwieństwie do przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej w spółkę kapitałową - polegającego na przeniesieniu całego majątku spółki przekształcanej na inny podmiot prawny.

Ponieważ przepis art. 8 § 1 K.s.h stanowi, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, spółka jawna nabywa nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej na rzecz wspólników spółki cywilnej, pozostających przed przekształceniem we współwłasności łącznej, a wspólnicy spółki cywilnej stają się wspólnikami spółki jawnej.

Do księgi wieczystej należy zatem wpisać spółkę jako właściciela nieruchomości, a nie wszystkich wspólników, co w przyszłości pozwoli uniknąć trudności w praktyce obrotu wiążących się ze zmianami składu osobowego spółki. Ponieważ przymusowe przejście spółki cywilnej w spółkę jawną jest przekształceniem, dla przeniesienia własności nieruchomości na spółkę jawną wystarczyć powinno przedstawienie sądowi prowadzącemu księgi wieczyste odpisu z KRS z wpisem informacji o przekształceniu spółki cywilnej w trybie art. 26 § 4 K.s.h.

W przypadku, o którym mowa w pytaniu, Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego po zmianie wpisu, zresztą dokonanej w niezupełnej zgodności z prawem, w dziale II ksiąg wieczystych wpisał jako właścicieli nieruchomości wspólników spółki jawnej we współwłasności łącznej. Zapis ten może potwierdzać istnienie wątpliwości w kwestii charakteru prawnego majątku spółki jawnej.

W doktrynie prawa cywilnego pojawiło się bowiem stanowisko, że mienie spółki jawnej, również pod rządami Kodeksu spółek handlowych, stanowi współwłasność łączną wspólników (dr Andrzej W.Wiśniewski w cyklu artykułów "Uważaj na kodeks" zamieszczonych w "Gazecie Wyborczej" w okresie od stycznia do marca 2001 r.).

Chociaż wspomniany nowy wpis w księdze wieczystej nie ma znaczenia dla ujęcia przedmiotowych nieruchomości w majątku spółki jawnej, gdyż spółka z mocy prawa stała się właścicielem tychże, pytający może złożyć w Wydziale Ksiąg Wieczystych wniosek o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Odnośnie amortyzowania nieruchomości po przekształceniu przedsiębiorców (podatników podatku dochodowego od osób fizycznych) przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 22g ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w razie zmiany formy prawnej przedsiębiorcy dokonywanej na podstawie odrębnych przepisów, z których wynika, że przedsiębiorca powstały w wyniku takiej zmiany wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy o zmienionej formie prawnej, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie) przedsiębiorcy o zmienionej formie prawnej.

 

Źródło: www.gofin.pl