Umowa menedżerska o zarządzanie a VAT

Źródło: 
podatki.pl

Menedżerska umowa o zarządzanie a VAT

07.10.2008

Osoby fizyczne wykonujące osobiście działalność usługową na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze są lub nie są podatnikami VAT w zależności od tego w ramach jakiego stosunku prawnego świadczą te usługi.

Usługi menedżerskie wykonywane w ramach działalności gospodarczej, co do zasady, podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) na ogólnie obowiązujących zasadach.

Jednakże czynności o których mowa w art. 13 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) tj. wykonywanie osobiście na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich itp. jeżeli wykonywane są przez osoby, które z tytułu ich wykonywania są związane ze zlecającym ich wykonanie prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności, co do warunków wykonania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonywanie tych czynności wyłączone są od podatku VAT.

Kontrakt menedżerski nie podlega opodatkowaniu VAT, gdy postanowienia kontraktu:

1. określają warunki pracy,
2. określają wysokość wynagrodzenia menedżera
3. przewidują, że odpowiedzialność za działania menedżera wobec osób trzecich ponosi zlecający.

Spełnienie tych warunków powoduje, że działalność nie jest prowadzona przez menedżera niezależnie, samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Zatem, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie w każdej sytuacji jednak strony danej umowy mogą dowolnie kształtować jej treść, zawierając w niej postanowienia o których mowa w art.15 ust.3 ustawy VAT. Przykładem przychodów uznawanych wyłącznie za przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być przychody uzyskiwane z tytułu udziału w spółce jawnej świadczącej usługi menedżerskie na rzecz innego podmiotu.

Tytułem przypomnienia należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 22 ustawy z dnia 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz.1037 ze zm.) spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Załóżmy, że zgodnie z umową spółki jawnej każdemu ze wspólników przysługuje udział kapitałowy w majątku spółki w wysokości 50%, a spółka jawna zawarła z innym podmiotem, np. ze spółką kapitałową umowę o świadczenie usług menedżerskich (zarządzania). Mocą tej umowy, spółka jawna zobowiązała się delegować do wykonywania czynności zarządu spółki kapitałowej obu swych wspólników, a co za tym idzie zostali oni powołani w skład zarządu spółki kapitałowej. Z tytułu świadczenia usług zarządzania spółka jawna otrzymuje wynagrodzenie, a uzyskany przychód dzieli proporcjonalnie pomiędzy wspólników spółki jawnej stosownie do przysługujących im udziałów w zysku.

W takiej sytuacji przychody uzyskane z tytułu udziału w spółce jawnej świadczącej usługi menedżerskie na rzecz innego podmiotu należy zakwalifikować jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Źródłem bowiem przychodów wspólników spółek osobowych (w tym spółki jawnej) jest w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 6 updof, za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową: wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Ponadto stosownie do art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Natomiast zgodnie z art. 13 pkt 9 updof, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 13 pkt 8 lit.a ustawy z dnia 26 lipca1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz .U. z 2000 r. Nr. 14, poz.176 ze zm.) za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust.1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychodów z tytułu osobiście wykonywanej działalności na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze.

Podstawowym kryterium pozwalającym na odróżnienie działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust.1 pkt 2 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) od pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust.1 pkt 3 powyższej ustawy) będzie występowanie zewnętrznych znamion działalności gospodarczej, w szczególności takich jak:

rejestracja podatnika jako podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy), faktyczne wykonywanie działalności w celach zarobkowych, zawodowo we własnym imieniu i na własny rachunek, zorganizowany i ciągły (powtarzalny i stały) charakter działalności.

Natomiast działalność wykonywana osobiście nie musi spełniać powyższych kryteriów, a zwłaszcza ciągłości (powtarzalności i stałości) oraz określonego stopnia zorganizowania.

W myśl art. 8 ust. 1 updof, przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku (...). Zasady te stosuje się odpowiednio do rozliczenia kosztów uzyskania przychodów, wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust.2 updof).

W świetle wskazanych powyżej przepisów, przychodu uzyskiwanego w ramach prowadzenia spółki jawnej, która świadczy usługi zarządzania nie należy kwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 9 updof. W tym przypadku wspólnik menedżer nie świadczy usług zarządzania osobiście, gdyż kontrahentem umowy o zarządzanie jest spółka jawna, która posiada status przedsiębiorcy. W ramach realizacji postanowień umowy zawartej z podmiotem zarządzanym, spółka jawna deleguje swoich wspólników, którzy biorą faktyczny udział w zarządzaniu tą spółką kapitałową. Wspólnik spółki nie uzyskuje więc dochodu z działalności wykonywanej osobiście (w postaci świadczenia usług zarządzania), lecz z tytułu udziału w zyskach spółki jawnej.

Przychody uzyskiwane przez osoby fizyczne – wspólników spółki jawnej, z tytułu świadczenia usług w zakresie zarządzania dla innych podmiotów gospodarczych – w przypadku będącym przedmiotem zapytania dla spółki kapitałowej  –stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przychód każdego ze wspólników z tego źródła zostaje określony proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku.

Beata Witkowska, prawnik, doradca podatkowy

Odpowiedzi

Dodaj nową odpowiedź

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.

Więcej informacji na temat formatowania

Łapirobot graficzny
Wprowadź znaki widoczne na obrazku.