Rodzaje świadczeń rodzinnych

Prawo do świadczeń rodzinnych jest określone ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255; 2004 nr 35, poz. 305, nr 64, poz. 593, nr 99, poz. 1001, nr 192, poz. 1963; 2005 nr 64, poz. 565, nr 86, poz. 732, nr 94, poz. 788, nr 95, poz. 806, nr 143, poz. 1199, nr 267, poz. 2260), zaś postępowanie w sprawie przyznania świadczeń oraz dokumenty wymagane do ich przyznania - rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881, nr 116, poz. 976).

Uwaga! Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osób uprawnionych. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych ustala się i świadczenia wypłaca począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Wyjątek od tej zasady został przewidziany dla świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności. Prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności może być ustalone za okres wsteczny. Dotyczy to przypadków gdy świadczenia te były wcześniej wypłacane, a orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności utraciło ważność. W razie ponownego uzyskania odpowiedniego orzeczenia, stanowiącego kontynuację orzeczenia poprzedniego, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Świadczeniami rodzinnymi są:

• zasiłek rodzinny,
• dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu:
  • urodzenia dziecka,
  • opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
  • samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania (przysługuje osobom, które nabyły do niego prawo przed 1 września 2005 r.),
  • samotnego wychowywania dziecka,
  • wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
  • rozpoczęcia roku szkolnego,
  • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Prawo do dodatków przysługuje, pod warunkiem przysługiwania prawa do zasiłku rodzinnego. Świadczenia opiekuńcze to:

• zasiłek pielęgnacyjny,
• świadczenie pielęgnacyjne.

W okresie zasiłkowym od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. prawo do:

1. zasiłków rodzinnych,
2. dodatków z tytułu:
   • urodzenia dziecka,
   • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
   • rozpoczęcia roku szkolnego,
3. zasiłków pielęgnacyjnych,

ustalają oraz świadczenia te wypłacają pracodawcy zatrudniający w dniu 31 lipca 2005 r. co najmniej 20 pracowników - swoim pracownikom w czasie zatrudnienia, w tym również w okresie udzielonego urlopu bezpłatnego oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej i osobom z nimi współpracującym. Pozostałym osobom świadczenia rodzinne wypłaca organ właściwy. Jeżeli pracownik ubiega się o świadczenie, którego nie wypłaca pracodawca, o wypłatę świadczeń rodzinnych występuje do organu właściwego.